fa بررسی بیماری های منتقله از گزش پشه ی آئدس و اهمیت بهداشتی آن در افراد نظامی سلامت در بلایا و فوریت ها Health in disasters and emergencies مقاله مروری Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به تغیرات الگوهای آب و هوایی و به دنبال آن ظهور بیماری های ویروسی منتقل شونده از پشه آئدس و پراکندگی گسترده در نقاط بومی و غیر بومی آن، پیشگیری و کنترل این بیماری ها در کارکنان نظامی از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در این مطالعه ویروس های منتقله از گونه های مختلف پشه آئدس از جمله ویروس دنگی (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DENV</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، ویروس تب زرد (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">YFV</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و ویروس چیکونگونیا (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">CHIKV</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و اهمیت بهداشتی آن در کارکنان نظامی مورد بررسی قرار گرفته است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مواد و روش ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مقاله حاضر یک مطالعه مروری بوده که از جست و جوی کلید واژه های </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Aedes, Climate Change</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">،</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Dengue Fever</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">،</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Vector-Borne Diseases </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;و</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Military Personnel </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;در پایگاه های داده </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PubMed</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ProQuest Scopus</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">،</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Web of Science </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;و موتور جست و جوی </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Google Scholar</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از مقالات به زبان انگلیسی در&nbsp; سال 2024 و 2025، جمع آوری شده است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">از آنجایی که تب دنگی توسط سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک فوریت معرفی شده و با توجه به اهمیت موضوع، در این مقاله به بررسی جوانب مختلف تب دنگی پرداخته شده است؛ در این مقاله به معرفی انواع پشه آئدس، بیماری های منتقله، نحوه انتقال آن ها، علایم بالینی، تشخیص و پیشگیری و کنترل و سایر ملاحظات این بیماری در گروه های در معرض خطر به ویژه در کارکنان نظامی پرداخته شده است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#242021"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به شیوع بیماری های منتقله از گونه های مختلف پشه آئدس در نقاط بومی و غیر بومی و از طرفی اهمیت آن در ماموریت های نظامی، پیشگیری از انتشار این بیماری ها مستلزم آموزش مناسب در زمینه شناخت آنها در کارکنان نظامی است و اجرای روش های پایدار و سازگار با محیط زیست در کنترل جمعیت پشه آئدس در محل ‌های استقرار نیروهای نظامی بسیار ضروری و موثر خواهد بود.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Introduction:</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> In light of changing climate patterns and the consequent emergence and expanding distribution of viral diseases transmitted by Aedes mosquitoes across both endemic and non-endemic regions, the prevention and control of these diseases among military personnel have become critically important.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Objective:</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> This study studies viruses transmitted by various Aedes species, including Dengue virus (DENV), Yellow Fever virus (YFV), and Chikungunya virus (CHIKV), and evaluates their public health significance in military populations.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Materials and Methods:</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> This article is a review study based on a comprehensive search of the keywords Aedes, Climate Change, Dengue Fever, Vector-Borne Diseases, and Military Personnel in the databases PubMed, ProQuest, Scopus, Web of Science, and the Google Scholar search engine. Relevant English-language articles published in 2024 and 2025 were retrieved and analyzed.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">Results:</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> Given that dengue fever has been identified by the World Health Organization as a global health emergency, and considering its growing significance, this study explores various aspects of the disease. These include the identification of different Aedes mosquito species, associated transmitted diseases, transmission mechanisms, clinical manifestations, diagnostic approaches, prevention and control strategies, as well as other relevant considerations in high-risk populations, particularly military personnel.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-weight:normal">Conclusion:</span> Considering the increasing prevalence of <em><span style="font-style:normal">Aedes</span></em>-borne diseases in both endemic and non-endemic regions, along with their implications for military operations, effective prevention requires adequate training of military personnel to recognize these diseases. Furthermore, the implementation of sustainable and environmentally compatible strategies for controlling <em><span style="font-style:normal">Aedes</span></em> mosquito populations in military deployment areas is essential and highly effective.</span></span></span> بیماری های منتقله از ناقلین, پشه آئدس, تب دنگی, تغییرات اقلیمی, کارکنان نظامی Aedes Mosquito, Climate Change, Dengue Fever, Military Personnel, Vector-Borne Diseases 343 357 http://mcs.ajaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-701-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Faraji رضا فرجی rfaraji1987@gmail.com 100319475328460018839 100319475328460018839 No Health in Disasters and Emergencies Department, Nursing School, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه سلامت در بلایا و فوریت ها، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران Arasb Dabbagh Moghaddam آراسب دباغ مقدم Dr.arasb@ajaums.ac.ir 100319475328460018840 100319475328460018840 Yes Public Health and Military Nutrition Department, Medicine School, Infectious diseases Research Center, Aja University of Medical Sciences,Tehran, Iran گروه بهداشت و تغذیه نظامی، مرکز تحقیقات بیماری های عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا