fa ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت پسماندهای بیمارستانی مبتنی بر مدل تعالی در بیمارستان های منتخب نظامی تخصصي Special پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>مقدمه:</strong> مدیریت پسماندهای بیمارستانی با توجه به تبعات بهداشتی و محیط زیستی حائز اهمیت است. ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت&nbsp;مبتنی بر مدل ها می تواند موجب بهبود شرایط گردد.</div> <div dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف ارزیابی عملکرد بهداشتی- محیط زیستی و مدیریتی پسماندهای بیمارستانی با استفاده از مدل تعالی&nbsp;EFQM در سه بیمارستان منتخب انجام شده است.</div> <div dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>مواد و روش ها:</strong> این پژوهش از نوع مطالعات کیفی است و به روش مقطعی انجام می شود. با بررسی متون و مصاحبه های ساختارنیافته&nbsp;با کارکنان و مدیران یمارستان های منتخب پرسشنامه محقق ساخته تدوین گردید. برای تائید روایی پرسشنامه از نظر خبرگان و برای&nbsp;سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. در این تحقیق با بهره گیری از ساختار مدل برتری سازمانی&nbsp;&nbsp;(EFQM)،&nbsp;مدل ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت بهداشتی- محیط زیستی پسماند های بیمارستانی در 9 معیار در قالب &quot;توانمندساز ها&quot; و &quot;نتایج&quot; طراحی&nbsp;گردید. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد. نتایج با استفاده از نرم افزار&nbsp;SPSS&nbsp;نسخه 23 تجزیه و تحلیل شدند. برای مقایسه بیمارستان های منتخب از روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری&nbsp;(ANCOVA)&nbsp;استفاده گردید و از آزمون تعقیبی بونفرونی (Bonferoni) برای مقایسه زوجی استفاده شد.</div> <div dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان داد که معیار (رهبری، خط مشی و راهبرد) و معیار (نتایج ارزیابی و مدیریت ریسک های بهداشتی-محیط زیستی)&nbsp;در بیمارستان A و معیارهای ( شراکت ها و منابع) و (نتایج کلیدی عملکرد) در بیمارستان&nbsp;B و معیار (ارزیابی و مدیریت ریسک)&nbsp; و معیار&nbsp;( نتایج جامعه)&nbsp; در بیمارستان C به عنوان مهم ترین نقاط قوت بیمارستان های مورد مطالعه محسوب شده اند. همچنین مقایسه بیمارستان های&nbsp;مذکور با روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری&nbsp;(ANCOVA)&nbsp;نشان می دهد اختلاف میانگین معیار (شراکت ها و منابع) در بیمارستان های B&nbsp; و C و&nbsp; (P<0/012) و معیار (نتایج جامعه) در بیمارستان های B و A و&nbsp; (P<0/017)&nbsp; معنی دار&nbsp; می باشند.</div> <div dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>نتیجه گیری:</strong> مدیران ارشد در بیمارستان های مورد مطالعه، اطمینان دارند که ساختار سازمانی مناسب و سیستم مدیریت فرآیند، مستقر&nbsp;شده است که در حصول نتایج پایدار و رو به بهبود مؤثر است و برای معیار های نیازمند بهبود، باید برنامه هایی با اهداف بلندمدت و&nbsp;کوتاه مدت، برای بهبود و ارتقاء تدوین گردد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction: </strong>Proper management of hospital waste is crucial due to its impact on&nbsp;health and the environment. Assessing the effectiveness of the management system&nbsp;using models can lead to improvements.<br> <strong>Objectives:</strong> This study aims to evaluating the health-environmental and management&nbsp;performance of hospital wastes using the EFQM excellence model in three selected&nbsp;hospitals. (two military hospitals and one civilian hospital).<br> <strong>Material and Methods:</strong> In this descriptive cross-sectional study, a detailed questionnaire&nbsp;was developed to investigate waste management strategies by reviewing literature and&nbsp;conducting unstructured interviews with employees and managers of selected hospitals.&nbsp;The questionnaire was validated through expert reviews, and its reliability was measured&nbsp;using Cronbach&rsquo;s alpha coefficient. A performance evaluation model was designed&nbsp;based on the EFQM organizational excellence model, using nine criteria in the form&nbsp;of &ldquo;enablers&rdquo; and &ldquo;results&rdquo;. Cochran&rsquo;s formula was utilized to determine the sample<br> size, and the results were analyzed using SPSS23 software. ANCOVA was employed&nbsp;to compare the selected hospitals, and Bonferroni&rsquo;s post hoc test was used for pairwise&nbsp;comparison.<br> <strong>Results:</strong> Results showed that the criteria (leadership, policy and strategy) and (healthenvironmental&nbsp;risk assessment and management) in hospital (A) and the criteria&nbsp;(partnerships and resources) and (Key performance results) in hospital (B) as well as&nbsp;the criteria (risk assessment and management) and criteria (community results) in&nbsp;hospital (C) are considered as their most important waste management strength. The&nbsp;comparison of these hospitals using the statistical method of univariate analysis of&nbsp;covariance (ANCOVA) reveals a significant difference in the average of the criterion&nbsp;(partnerships and resources) in hospitals (C) & (B), and the criteria (community results)&nbsp;in hospitals (A) & (B) are significant.<br> <strong>Conclusion:</strong> The senior hospital managers are confident that they have established an&nbsp;effective organizational structure and process management&nbsp; system. They believe this&nbsp;system will lead to sustainable improvement. They also recognize the need for shortterm&nbsp;and long-term plans to address areas needing further improvement.<br> &nbsp;</div> پسماند بیمارستانی, معیارهای بهداشتی, معیارهای زیست محیطی, معیارهای مدیریتی پسماند, مدل تعالی Environmental Criteria, Excellence Model, Hospital Waste, Health Criteria, Waste Management Criteria 110 126 http://mcs.ajaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-626-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hassan Golrayhan محمدحسن گل ریحان golrayhan@gmail.com 100319475328460017492 0009-0007-0620-6973 No Ph.D. Candidate, Environment Department, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ali Jozi علی جوزی sajozi1975@gmail.com 100319475328460017493 100319475328460017493 Yes Ph.D. Enviromental Science, Professor, Environment Department, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, دکترای تخصصی علوم محیط زیست، استاد، گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mojgan Zaeimdar مژگان زعیم دار m-zaeimdar@iau-tnb.ac.ir 100319475328460017494 100319475328460017494 No Ph.D. Enviromental Science, Assistant Professor, Environment Department, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دکترای تخصصی محیط زیست، استاد یار، گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Sahar Rezaian سحر رضایان s-rezaian@yahoo.com 100319475328460017495 100319475328460017495 No Ph.D. Enviromental Science, Associate Professor, Environment Department, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دکترای تخصصی محیط زیست، دانشیار، گروه محیط زیست، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران